Podróżowanie koleją od lat uznawane jest za najczystszy i najbardziej ekologiczny sposób przemieszczania się po Europie. Pociągi emitują wielokrotnie mniej dwutlenku węgla niż samoloty i są kluczowym elementem w walce o ograniczenie skutków kryzysu klimatycznego. Jednak najnowszy raport Greenpeace pokazuje, że mimo zalet dla środowiska, kolej wciąż przegrywa z lotnictwem na najbardziej podstawowym polu – w konkurencji cenowej.

Zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę podróże pociągami międzynarodowymi.

Greenpeace porównał w Niemczech najniższe ceny biletów lotniczych i kolejowych w jedną stronę na 142 trasach, przy różnych terminach rezerwacji. Wyniki pokazały, że kolej była tańsza jedynie na 46 procent zbadanych tras.

Wielu ludzi chętnie pojechałoby na wakacje pociągiem, lecz napotyka na brak dogodnych połączeń, skomplikowane systemy rezerwacyjne i wygórowane ceny – mówi ekspertka Greenpeace’u ds. transportu, Lena Donat, cytowana przez austriacki portal branży turystycznej TIP Online.

Badacze przeanalizowali ponad sto czterdzieści tras w całej Europie, porównując koszty lotów i przejazdów kolejowych. Wyniki okazały się alarmujące. W przypadku podróży międzynarodowych, czyli między różnymi krajami, aż w sześciu na dziesięć przypadków bilety lotnicze były tańsze niż kolejowe. Zdarzały się trasy, gdzie różnice były wręcz szokujące – przykładowo z Barcelony do Londynu można polecieć za kilkanaście euro, podczas gdy bilet kolejowy na tę samą trasę potrafił być nawet dwadzieścia kilka razy droższy.

zobacz także

REKLAMA

Nieco lepiej wygląda sytuacja na trasach krajowych. Tam w wielu państwach podróż koleją bywa bardziej opłacalna i dostępna, jednak wciąż daleko do równowagi. W krajach takich jak Francja, Hiszpania czy Wielka Brytania przewaga cenowa lotnictwa jest niemal absolutna i kolej staje się środkiem transportu dla tych, którzy mogą sobie pozwolić na droższy bilet.

Greenpeace podkreśla, że taki stan rzeczy nie jest przypadkiem.

Lotnictwo w całej Europie korzysta z licznych ulg i przywilejów – linie lotnicze nie płacą podatku od paliwa lotniczego, a bilety często zwolnione są z podatku VAT.

Kolej natomiast obciążona jest wysokimi opłatami za dostęp do infrastruktury, podatkami i innymi kosztami administracyjnymi. To sprawia, że zamiast być najbardziej naturalnym i tanim wyborem, podróż pociągiem staje się dla wielu luksusem.

Ekologowie alarmują, że utrzymanie obecnego modelu oznacza porażkę w walce ze zmianami klimatycznymi. Samoloty są jednym z najbardziej emisyjnych środków transportu. Greenpeace przypomina, że niewielka grupa osób – około jeden procent populacji – odpowiada aż za połowę globalnych emisji związanych z lotnictwem. Tymczasem rozwój tanich linii i atrakcyjnych promocji tylko pogłębia ten trend.

Organizacja apeluje o radykalne zmiany. Wskazuje, że należy zmniejszyć obciążenia podatkowe dla przewoźników kolejowych i zwiększyć inwestycje w szybkie połączenia międzynarodowe. Jednocześnie proponuje wprowadzenie sprawiedliwego systemu opodatkowania lotów, szczególnie w klasach biznes i pierwszej, aby wyrównać szanse między transportem lotniczym a kolejowym.

Raport Greenpeace nie pozostawia wątpliwości: jeśli Europa poważnie myśli o ograniczaniu emisji i ochronie klimatu, musi postawić na kolej. Dziś jednak dla wielu podróżnych wybór jest prosty – samolot wygrywa nie komfortem, lecz ceną. I to właśnie ten paradoks, zdaniem ekologów, wymaga pilnej korekty.

Ekologiczne szaleństwo? Greenpeace: podróż samolotem tańsza od przejazdu pociągiem