Rynek nielegalnego hazardu online w Polsce może stanowić większe zagrożenie dla obywateli niż głośne afery finansowe – alarmowali uczestnicy debaty podczas Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.

– „Dzisiaj cała Polska żyje aferą związaną z pewną giełdą kryptowalutową. Wszyscy pochylamy się nad tym, że Polacy nie będą mogli odzyskać środków o wartości przekraczającej miliard złotych. Tutaj mówimy o 15 miliardach złotych wpłaconych w zeszłym roku do nielegalnych operatorów gier hazardowych. I tylko czekamy, kiedy przyjdzie moment, że ta afera będzie czymś stosunkowo niewielkim wobec tego, co może wydarzyć się na rynku hazardu online” – wskazał Marek Skrzyński, prezes Stowarzyszenia Bukmacherzy Razem.

SYSTEMOWA SKALA PROBLEMU

Uczestnicy panelu zgodnie podkreślali, że problem szarej strefy przestał być zjawiskiem marginalnym i przybrał charakter systemowy.

– „Na jedno legalne kasyno online, które mamy w Polsce, przypada ponad sześć tysięcy nielegalnych stron. To są rzeczywiste dane na dziś. Ponad 3 miliony osób rocznie korzysta z takich serwisów, w tym kilkaset tysięcy nastolatków. Szara strefa generuje przeolbrzymie ryzyko – uzależnień, utraty pieniędzy, braku ochrony gracza, a także tego, że nasze dane trafiają poza Polskę i są wykorzystywane niezgodnie z prawem” – mówił Zdzisław Kostrubała, prezes Stowarzyszenia Graj Legalnie.

REKLAMA

zobacz także

PAŃSTWO TRACI KONTROLĘ

W trakcie debaty wielokrotnie powracał wątek skuteczności państwa.

– „Mamy dziś sytuację, w której państwo zaakceptowało stan, w którym szara strefa w zakładach bukmacherskich wynosi około 20%, a w kasynach online około 40%. Na każde nasze pytanie, co w związku z tym, odpowiedź jest zawsze ta sama – nic. Ministerstwo nie pracuje nad żadnymi rozwiązaniami i to jest naprawdę przerażające” – podkreślał Skrzyński.

Jak zaznaczył, brak reakcji może doprowadzić do całkowitej utraty rynku przez legalnych operatorów.

MONOPOL A REALIA RYNKU

Eksperci wskazywali również na ograniczenia obowiązującego modelu regulacyjnego.

– „Monopol państwa jest nienajlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia teorii konkurencyjności. Wprowadziliśmy go z określonych powodów – ochrony konsumenta i interesu publicznego – ale patrząc na to, co dzieje się dziś, widać wyraźnie, że te cele nie są w pełni realizowane. W 2016 roku państwo obiecywało, że środki będą przeznaczane na walkę z szarą strefą i ochronę graczy. Dziś widzimy, że rzeczywistość odbiega od tych założeń” – wskazał prof. Aleksander Werner ze Szkoły Głównej Handlowej.

Z kolei prof. Artur Nowak-Far zwrócił uwagę na ramy prawne:
– „Prawo Unii Europejskiej dopuszcza monopol, ale tylko pod warunkiem realizacji określonych celów. Kluczowe są ochrona graczy przed uzależnieniem oraz przed działalnością przestępczą. Jakiekolwiek zmiany regulacyjne muszą być uzasadnione podwyższeniem standardu ochrony, a nie wyłącznie względami fiskalnymi.”

REKLAMA

DANIA: OD MONOPOLU DO SKUTECZNEJ REGULACJI

Jednym z najważniejszych punktów odniesienia w debacie były doświadczenia Danii, która przeszła od modelu monopolu do systemu licencyjnego.

Birgitte Sand, była szefowa duńskiego regulatora, podkreśliła, że decyzja o zmianie była odpowiedzią na rosnącą skalę nielegalnego rynku.

– „Mieliśmy sytuację bardzo podobną – istniał monopol, ale jednocześnie widzieliśmy rosnącą aktywność nielegalnych operatorów kierujących ofertę do naszych obywateli. Problem polegał na tym, że nie dawaliśmy tym firmom możliwości działania legalnie. One chciały być licencjonowane, ale nie miały takiej opcji, więc funkcjonowały poza systemem” – tłumaczyła.

Jak zaznaczyła, przełomem było otwarcie rynku:

– „Najważniejsze było to, że otworzyliśmy kasyno online w ramach licencji. Poziom kanalizacji przed zmianą był bardzo niski. Już rok po wprowadzeniu nowych regulacji wzrósł znacząco, bo firmy zaczęły ubiegać się o licencje i działać legalnie. Dziś mamy znacznie wyższy poziom kontroli nad rynkiem niż wcześniej.”

Sand podkreśliła także rolę współpracy państwa z rynkiem:

– „Operatorzy, którzy wybierają licencję, płacą podatki i przestrzegają regulacji, mogą być naszym najsilniejszym narzędziem w walce z szarą strefą. Nie możemy tego zrobić sami jako administracja – musimy współpracować z całym ekosystemem.”

Zwróciła również uwagę na zmieniające się otoczenie technologiczne:
– „Świat się zmienił. Mamy kryptowaluty, media społecznościowe, nowe technologie. Nie możemy regulować rynku tak, jak 10 czy 20 lat temu.”

RAPORT H2GAMBLING: TWARDE DANE

Wnioski z debaty potwierdzają dane zaprezentowane podczas kongresu w raporcie H2 Gambling Capital – jednego z globalnych liderów analiz rynku hazardowego.

Z raportu wynika, że obroty szarej strefy hazardu online w Polsce sięgają około 74 miliardów złotych rocznie, a nielegalny rynek wygenerował blisko 3 miliardy złotych przychodów brutto w 2025 roku.

– „Wyniki raportu nie pozostawiają wątpliwości – skala szarej strefy hazardu online w Polsce osiągnęła poziom, którego nie można dłużej bagatelizować. Mówimy o dziesiątkach miliardów złotych poza systemem, poza podatkami, poza nadzorem państwa i poza mechanizmami ochrony graczy” – wskazał Adam Lamentowicz, prezes Polskiej Izby Gospodarczej Branży Rozrywkowej i Bukmacherskiej.

Jak podkreślił:
– „To nie jest problem branżowy. To problem gospodarczy, fiskalny i społeczny. Każda złotówka wydana w nielegalnym serwisie to strata dla budżetu państwa, uczciwych przedsiębiorców i całego systemu.”

Z kolei Ed Birkin z H2 Gambling Capital zwrócił uwagę na strukturalny charakter zjawiska:

– „Nasza analiza pokazuje, że znacząca część aktywności konsumentów nadal odbywa się poza systemem licencyjnym. Oznacza to, że obecne mechanizmy regulacyjne nie są w pełni skuteczne w kierowaniu graczy do legalnego rynku. Porównania międzynarodowe pokazują jasno, że najwyższą skuteczność osiągają systemy oparte na konkurencyjnym modelu licencyjnym i odpowiednio zaprojektowanych regulacjach.”

– „Bez istotnych zmian regulacyjnych Polsce będzie trudno osiągnąć poziomy legalizacji rynku obserwowane w najbardziej efektywnych jurysdykcjach europejskich” – dodał.

Grozi nam afera większa niż kryptowalutowa – alarmują eksperci podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach