Energetyka wiatrowa, która mogłaby być jednym z filarów transformacji energetycznej w Polsce, napotyka na liczne bariery, wynika z działań kontrolnych Najwyższej Izby Kontroli. Opóźnienia w realizacji inwestycji, skomplikowane procedury administracyjne i regulacje prawne to tylko część problemów, które hamują rozwój tej gałęzi energetyki.

Raport NIK wskazuje, że wiele projektów farm wiatrowych utknęło na etapie planowania lub uzyskiwania pozwoleń. Procesy licencyjne i środowiskowe bywają długotrwałe, co skutkuje marnowaniem środków, opóźnieniami inwestycji i niepewnością dla inwestorów.

Reguły prawne zarówno te ogólnokrajowe, jak i lokalne, często tworzą przeszkody. Przykłady to ograniczenia wysokości turbin, odległości od zabudowań mieszkalnych, odległości od lasów czy wymogi akustyczne. Różnice w interpretacji lokalnych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji środowiskowych sprawiają, że inwestorzy napotykają rozbieżności w wymaganiach.

Finansowanie bywa problematyczne. Koszty przygotowania dokumentacji, badań środowiskowych, odszkodowań za używanie gruntów, a także konieczność spełnienia wielu wymogów technicznych i formalnych podnoszą próg wejścia dla mniejszych inwestorów.

Opóźnienia w budowie farm wiatrowych oznaczają, że Polska wolniej osiąga cele klimatyczne i cele w zakresie odnawialnych źródeł energii. Mniej energii z wiatru to większa zależność od paliw kopalnych, mniej możliwości eksportu zielonej energii, wyższe koszty emisji dla gospodarki.

zobacz także

REKLAMA

Dla samorządów i społeczności lokalnych to frustracja i utracone możliwości, nowe inwestycje to nie tylko energia, ale też miejsca pracy, inwestycje lokalne, dodatkowe podatki.

Do dnia zakończenia kontroli Minister Klimatu i Środowiska nie przedłożył Komisji Europejskiej aktualizacji Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021–2030 (KPEiK), mimo że termin upłynął 30 czerwca 2024 r. W ocenie NIK opóźnienia w przedłożeniu projektu aktualizacji oraz aktualizacji KPEiK świadczą o nierzetelności procesu przygotowania tych dokumentów przez Ministerstwo. Dodatkowo, Minister nie przygotował w terminie zaktualizowanej Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP2040). Polityka ta pokazuje kierunki rozwoju energetyki w kraju oraz jej bezpieczeństwo. Rada Ministrów już w 2022 roku wskazywała, że przyjęta w 2021 roku polityka energetyczna nie odzwierciedla obecnej sytuacji geopolitycznej i gospodarczej.

Minister Infrastruktury terminowo zajmował się pozwoleniami na budowę farm wiatrowych na morzu, co jest ważne dla rozwoju tej branży.

Wnioski do Ministra Klimatu i Środowiska o podjęcie działań systemowych i organizacyjnych w Ministerstwie zapewniających:

niezwłoczne przygotowanie i przedłożenie Komisji Europejskiej aktualizacji KPEiK;
niezwłoczne przygotowanie aktualizacji PEP2040;
niezwłoczne przygotowanie projektów aktów prawnych w pełni transponujących dyrektywę RED II i przedłożenie ich Radzie Ministrów;
niezwłoczne przygotowanie projektów aktów prawnych oraz rozwiązań implementujących art. 16 ust. 5 i 6 dyrektywy RED II (wprowadzonych dyrektywą RED III);
usprawnienie procesu przeprowadzania mapowania, tak aby dochować terminów realizacji tego zadania.

NIK o energii z wiatru: ministerstwo nie podjęło wystarczających działań, aby dokładnie zbadać i wyznaczyć najlepsze miejsca dla farm wiatrowych