Rząd przygotowuje nową ustawę górniczą, która ma uporządkować proces stopniowego odchodzenia od węgla i jednocześnie zabezpieczyć pracowników sektora. Dokument, opublikowany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, obejmuje zarówno restrukturyzację kopalń, jak i system osłon socjalnych dla zatrudnionych.

Projekt zakłada, że w ciągu najbliższej dekady zostanie zamkniętych 17 zakładów wydobywczych, a pierwsze pięć zakończy działalność do 2035 roku. Nowe przepisy mają dotyczyć spółek takich jak Polska Grupa Górnicza, Południowy Koncern Węglowy czy Węglokoks. To w sumie około 44 tysięcy miejsc pracy.

Minister energii Miłosz Motyka ostrzegł, że opóźnienia we wprowadzeniu regulacji mogą mieć poważne skutki.

Jeśli ustawa nie wejdzie w życie z początkiem 2026 roku, zagrożone będzie nie tylko bezpieczeństwo górników, ale także stabilność energetyczna kraju – podkreślił.

Projekt ustawy przewiduje dwa główne instrumenty wsparcia:

Odprawy pieniężne – dostępne już po trzech latach pracy w kopalni. Ich wysokość ma wzrosnąć maksymalnie do 170 tysięcy złotych. Warunkiem jest trwałe odejście z górnictwa.
Urlopy górnicze – przeznaczone dla osób, którym do emerytury pozostały 4–5 lat. W tym czasie pracownik otrzyma 80 procent pensji, a po zakończeniu urlopu przejdzie na świadczenie emerytalne.

REKLAMA

zobacz także

Rozwiązania te mają ułatwić łagodniejsze przejście przez proces likwidacji kopalń. Dodatkowo ustawa przewiduje możliwość przenoszenia pracowników do innych zakładów w ramach porozumień między spółkami.

Restrukturyzacja będzie finansowana głównie z budżetu państwa. Rząd przewidział na ten cel ponad 8,6 miliarda złotych w ciągu 10 lat. Przekroczenie tej kwoty mogłoby jednak oznaczać konieczność wstrzymania wypłat odpraw i urlopów.

Zgodnie z planem, w ciągu najbliższych 10 lat ma zostać zakończone wydobycie i rozpoczęta likwidacja w 5 kopalniach (6 ruchów): KWK Bobrek, KWK Staszic-Wujek (Ruch Wujek), KWK Sośnica, KWK Bolesław Śmiały oraz KWK Ruda (Ruch Bielszowice i Ruch Halemba).

Choć projekt ustawy daje górnikom gwarancje socjalne, w branży nie brakuje obaw. Związki zawodowe domagają się, by rząd zagwarantował alternatywne miejsca pracy i inwestycje w nowe gałęzie przemysłu na Śląsku.

Nie może być tak, że likwidujemy kopalnie, a w zamian nie ma nic. Ludzie muszą wiedzieć, że transformacja to nie tylko zamykanie szybów, ale także nowe szanse – mówi jeden z liderów górniczych central związkowych.

Nowa ustawa górnicza: 170 tysięcy za odejście z kopalni