— Uczelnie publiczne w Polsce od jakiegoś czasu przeszły w tryb zarządzania kryzysowego. To na pewno jest postulat wymierzony do rządzących, do naszego Ministerstwa (Nauki i Szkolnictwa Wyższego — przyp. red.), że trzeba to wziąć pod uwagę. Inaczej co jakiś czas będziemy się z takim kryzysem borykać — mówił w Radiu Katowice rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Ryszard Koziołek. W ten sposób odniósł się do straty finansowej uczelni za 2025 rok w wysokości 33 mln zł.

Na antenie Radia Katowice rektor Uniwersytetu Śląskiego stwierdził, że przyczyn takiej sytuacji finansowej jest wiele, bowiem uczelnia jest złożoną jednostką finansową.

— Dla uproszczenia i niekomplikowania sprawy: nasze przychody, czyli to co uczelnia pozyskuje przede wszystkim ze środków ministerialnych w postaci subwencji, ale także w postaci środków własnych, okazały się niewystarczające w stosunku do kosztów, które założyliśmy i korygowaliśmy w ciągu roku stosownie do rosnących cen — wyjaśniał prof. Ryszard Koziołek w rozmowie z Pawłem Nadrowskim. — Po prostu codzienne funkcjonowanie uczelni jest na tyle wysokie, że subwencja ministerialna go nie pokrywa — dodał gość rozgłośni.

Rektor Uniwersytetu Śląskiego podkreślił jednocześnie, że strata finansowa nie jest długiem.

— Trzeba jasno powiedzieć, że uczelnia zachowuje płynność i stabilność finansową. Wszystkie zobowiązania na czele z wynagrodzeniami pracowników wpływają terminowo i będą wpływać — zapewnił prof. Koziołek.

Wśród przyczyn straty finansowej rektor Uniwersytetu Śląskiego wskazał m.in. koszty uczelni związane z jej funkcjonowaniem.

— Koszty energii, utrzymanie infrastruktury, ale także to, co jest specyficzne dla jednostki finansów publicznych, co nie pozwala przełożyć tej sytuacji na budżety domowe. Tego typu jednostki są zobowiązane do przygotowania rezerw na odprawy, na nagrody jubileuszowe, odpisy na fundusz socjalny i tak dalej. To są rzeczy stojące po stronie kosztów i robią ten wynik, który w części jest po prostu wynikiem księgowym — mówił gość rozgłośni.

Prof. Ryszard Koziołek zastrzegł jednocześnie, że to również poważny sygnał, iż finansowanie uczelni publicznych w Polsce zaczyna być niewystarczające. Wskazał, że podobna sytuacja dotyka wielu innych uczelni w kraju.

Program oszczędnościowy UŚ. „Przede wszystkim zachowanie stabilności zatrudnienia”

Władze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przygotowały program optymalizacji kosztów. — Głównym założeniem jest przede wszystkim zachowanie stabilności zatrudnienia, zachowanie warunków studiowania. To są dla nas absolutnie kluczowe rzeczy — deklarował w Radiu Katowice prof. Ryszard Koziołek.

Rektor uczelni podkreślił, że badania muszą się toczyć, a studenci muszą odbywać swoje studia w warunkach niezmiennych.

— Zapewniam swoją społeczność i wszystkich, którzy się temu przyglądają, że te najważniejsze grupy pracowników, studentów i doktorantów efektów tego planu nie odczują — mówił gość Radia Katowice.

Oszczędności mają dotyczyć kosztów infrastruktury oraz energii.

REKLAMA

zobacz także

— Pozbędziemy się obiektów, które od pewnego czasu nie są uniwersytetowi już potrzebne. Będziemy zatem oszczędniejsi w codziennych wydatkach — mówił prof. Koziołek.

Rektor Uniwersytetu Śląskiego zapytany czy plan oszczędnościowy musi wystarczyć, czy jest szansa na wsparcie ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego odpowiedział, że na przyszły tydzień planuje spotkanie z ministrem Marcinem Kulaskiem.

— Jesteśmy w trakcie rozmów. W przyszłym tygodniu wybieram się na spotkanie z panem ministrem. Będziemy także o tym rozmawiać. Ministerstwo ma świadomość, że uczelnie nie są dofinansowane w dostateczny sposób, dlatego w poprzednich latach uzupełniały koszty subwencji pod koniec roku. W tej chwili mamy trudną sytuację. Zupełnie zrozumiała polityka zbrojeń i wydatków na zbrojenia przesunęła ciężar dodatkowych wydatków. Rozumiem to. Jako obywatel chcę być bezpieczny, jednak z uczelniami też trzeba coś pod tym względem zrobić — tłumaczył gość Radia Katowice.

W mediach społecznościowych pojawiły się informacje, że grupa studentów Uniwersytetu Śląskiego zbiera podpisy pod listem otwartym przeciwko rozwiązaniom oszczędnościowym przedstawionym przez uczelnię.

„Jesteśmy przekonani, że plany oszczędności związane z kształceniem oraz zapleczem socjalnym dla studentów nie tylko odbiją się negatywnie na procesie dydaktycznym, ale też przyniosą Uniwersytetowi Śląskiemu wymierne straty wizerunkowe” — brzmi fragment listu otwartego.

— Studenci mogą i powinni się wypowiadać. Są równorzędnymi partnerami dyskusji o wszystkim, co się dzieje w uniwersytecie. Chcę ich uspokoić, że zabezpieczenie socjalne absolutnie się dla nich nie zmieni — deklarował w Radiu Katowice rektor Uniwersytetu Śląskiego.

Prof. Ryszard Koziołek zdementował informację o rzekomej rezygnacji uczelni z akademików.

— Nie tylko nie rezygnujemy z akademików, ale czynimy też bardzo intensywne starania, żeby budować nowe na kampusie katowickim, w centrum miasta. Podobnie studenci nie odczują tego, jeśli chodzi o codzienną dydaktykę. Optymalizujemy liczbę godzin w programach kształcenia, ale broń Boże ich nie ścinamy z powodów oszczędnościowych. Po prostu są dostosowane do tego, co jest w najlepszych uniwersytetach w Polsce — tłumaczył gość rozgłośni.

Niż demograficzny a uczelnie wyższe. „Potrzebujemy zliberalizowania polityki wizowej”

— Bardzo ważne jest, aby uczelnie stawały się coraz bardziej międzynarodowe — mówił w Radiu Katowice prof. Ryszard Koziołek w kontekście niżu demograficznego. W opinii rektora Uniwersytetu Śląskiego Polska powinna bardziej otworzyć się na zagranicznych studentów.

REKLAMA

— Tutaj ogromnie potrzebujemy zliberalizowania polityki wizowej. Kłaniam się i zwracam nie tylko do ministra spraw zagranicznych, ale i do wojewody aby mieć na uwadze, że tego wsparcia potrzebują nie tylko studenci—obcokrajowcy spoza Unii Europejskiej, ale także naukowcy — mówił gość Radia Katowice.

Prof. Ryszard Koziołek podkreślił jednocześnie, że osoby te powinny być wcześniej odpowiednio zweryfikowane, aby obywatele Polski czuli się bezpiecznie.

— Jeśli jednak będziemy im przeszkadzać w chęci studiowania, to ten problem odbije się na kondycji polskich uczelni — ocenił rektor UŚ.

Gość Radia Katowice powiedział, że niż demograficzny na Uniwersytecie Śląskim nie jest jeszcze widoczny.

— Dane demograficzne mówią, że dwa najbliższe roczniki będzie charakteryzować zwyżka demograficzna. Uczelnie tego jeszcze nie odczują. Obserwujemy natomiast uważnie co dzieje się z w żłobkach, przedszkolach i szkołach podstawowych. Tu należy spodziewać się znaczącej obniżki liczby kandydatów z Polski — mówił prof. Ryszard Koziołek.

Rektor Uniwersytetu Śląskiego: uczelnie publiczne w Polsce przeszły w tryb zarządzania kryzysowego