Prezydenckie weta coraz mocniej stają się elementem sporu o stan finansów publicznych. Według wyliczeń „Rzeczpospolitej” weta Karola Nawrockiego to aż 8 miliardów mniej w publicznej kasie.

Weto ma swoją cenę

Spór nie dotyczy już wyłącznie tego, czy prezydent powinien podpisywać ustawy przygotowane przez rząd. W przypadku części projektów decyzja o ich zawetowaniu ma również bezpośredni wymiar finansowy.

Rząd argumentuje, że odrzucenie ustaw zwiększających dochody państwa albo ograniczających część wydatków utrudnia realizację polityki budżetowej. Kancelaria Prezydenta odpowiada natomiast, że obowiązkiem głowy państwa jest ocena ustaw pod kątem interesu obywateli, a nie wyłącznie ich wpływu na kasę państwa.

Najdroższe weto dotyczy paliw

Największy koszt wiąże się z zawetowaniem ustawy dotyczącej podatku od nadzwyczajnych zysków części sektora paliw ciekłych i ich obrotu. Według przedstawionego zestawienia budżet państwa ma w ten sposób stracić około 3,8 mld zł potencjalnych wpływów.

Drugie miejsce zajmuje weto wobec ustawy podnoszącej akcyzę na napoje alkoholowe. W tym przypadku szacowany ubytek dochodów wynosi 1,8 mld zł.

Kolejne miliardy miały przynieść podatki i opłaty

Na trzecim miejscu znalazła się ustawa wprowadzająca system SENT w obrocie betonem. Według analizy Ministerstwa Finansów jej zawetowanie oznacza około 1,2 mld zł niższych wpływów do kasy państwa.

Kolejne 0,9 mld zł miała przynieść podwyżka opłaty cukrowej z 50 do 70 groszy. Ustawa została jednak odrzucona przez prezydenta, co również znalazło się w zestawieniu kosztów wet.

CIT i podatek od wygranych

Znacznie mniejsze, ale nadal zauważalne kwoty dotyczą kolejnych dwóch ustaw. Weto wobec zmian w podatku CIT zostało oszacowane na około 0,2 mld zł.

Natomiast zawetowanie ustawy przewidującej wyższy podatek dochodowy od osób fizycznych od wygranych oznacza według przedstawionych wyliczeń około 0,14 mld zł niższych dochodów budżetu.

Największy problem to rosnący deficyt

Polskie finanse publiczne już znajdują się pod dużą presją. Wysokie wydatki na obronność, świadczenia społeczne, ochronę zdrowia oraz obsługę zadłużenia powodują, że rząd potrzebuje coraz większych dochodów.

Każde rozwiązanie, które miało przynieść dodatkowe wpływy, a nie weszło w życie wskutek prezydenckiego weta, zwiększa problem zbilansowania budżetu.

Prezydent kontra rząd

Spór o pieniądze jest częścią znacznie większego konfliktu między Pałacem Prezydenckim a rządem Donalda Tuska. Liczba wet Karola Nawrockiego stała się jednym z głównych argumentów wykorzystywanych przez koalicję rządzącą do krytyki prezydenta.

Z kolei obóz prezydencki przekonuje, że głowa państwa nie jest notariuszem rządu i ma prawo blokować rozwiązania, które uznaje za niekorzystne dla Polaków.

W praktyce każde kolejne weto może więc mieć jednocześnie wymiar polityczny i finansowy. Dla rządu oznacza trudniejszą realizację planu budżetowego, a dla prezydenta jest demonstracją, że nie zamierza bezwarunkowo akceptować projektów przygotowywanych przez gabinet Tuska.

Rachunek zapłaci budżet

Najważniejsze pytanie dotyczy tego, jak długo państwo może funkcjonować przy rosnących wydatkach i jednocześnie ograniczonych możliwościach zwiększania dochodów. Jeżeli kolejne ustawy będą blokowane, rząd może być zmuszony do szukania oszczędności gdzie indziej albo zwiększania zadłużenia.

Weto prezydenta nie oznacza więc automatycznie, że konkretna kwota „znika” z budżetu. Ostateczny efekt zależy od tego, jak skonstruowana była dana ustawa i jakie rozwiązania zastępcze zostaną przyjęte. Sam spór pokazuje jednak coraz wyraźniej, że konflikt między rządem a prezydentem przeniósł się również na obszar finansów państwa.

Źródło: Rzeczpospolita

Weta Nawrockiego kosztują miliardy? Padła konkretna kwota